میخوام برم یه راه دور
به کوچه های پر غرور
به وختی که تو بچگی
گم میشدم تو شهر نور
میخوام ا اینجا بکنم
برم تو دشت کودکی
می یین بشین همسفرم
آی بچه های پاپتی
ا پشت نخلای بلن
هبابکای گرد و پن
بو خارکا و نی قلم
مویی صوبور بلم بلم
لگی جیای سرخ و زرد
صدا میاد صدای درد
صدای گریه های زن
قاطی تو خنده های مرد
صدا صدای کودکی
صدا صدای بچگی
صدا صدای زندگی
قاطی جنگ برده گی
صدا خودش می برتم
تو عمق نفتای سیاه
به خونه های کاگلی
تو شوره ها رو لوله ها
مو با صدا می پلکم
رو بال مرغای هوا
ا این پایین تا اون بالا
به هر کجا به هر کجا
صدا میگه یادت میا
وختی ا خو پا میشدیم
نه دس بشور نه رو بشور
تو لینمون ول میشدیم
تو بازی های رنگورنگ
یه ده شهی شهرفرنگ
ا این طبق تا اون طبق
تو کوچه های تنگو تنگ
صدا میگه یادت میا
اشکل کیلی هر چی کیلی
تو بازی های هو بیو
داد میزدیم غلو بدو
ترق تروق یادت میا
خنجر بالی دلت میخوا
یا چلب شهر گدا
تیسه زدن تو لجنا
دنبال یه پول سیا
یادت میا
صدا میگه یادت میا
تو لینمون جم میشدیم ا ترس دعوای ننه ها
با رمزمون داد میزدیم
آییو جمو بیو غلو بیو
آییو علو بیو
په لنگ کی ما لنگتیم
غلو می اومد علو می اومد جمو می اومد
بعد همگی تا بوق سگ
سگدو زدن تو کوچه ها
سرک زدن تو چکراها
یا بازی گند بوا
صدا میگه یادت میا
فوتبال بازی با قوطیا
پای پتی شورت دراز بچه ها
سنگ گلا، دمپاییا
کاپتان کی بود
قلدر لین غلو سیا
چرخ فلک یادت میا
بوا فلک یادت میا
کبابی محلمون
یه کومه ا دوز و کلک
یادت میا
صدا میگه یادت میا
گاری بازی با چوق و ویل سیکلا
می پرسیدیم یه دور میدی به ما کوکا
یه لنگه ا دمپایی بندی ننه رو
طاق میزدیم با سیب گلاب
فردا ننه هر چی میگشت
دمپایی انگار شده آب
یادت میا با تیرکمون
بزن به این بزن به اون
به گنجیشکای بیزبون
آزادی بود ا دینمون
صدا میگه یادت میا
فیلمای فارسی برامون
مهمتر ا دین شده بود
بجای مشق مدرسه دفترمون
پر پر، ا عکس فردین شده بود
سید پاک لینمون یادت میا
کدوم یکی
همو که معروف شده بود
سید تخته دزد بی گناه
بیچاره زن داشت و ولی
اجاقشون کور شده بود
صدا میگه یادت میا
بیچاره دسای بوا
پینه بودش به گنده گی
تموم تانکی های نفت
اما چراغ کهنمون
نبود تو اون یه قطره نفت
امون ا اون یه قطره نفت
ای داد ا اون چاهای نفت
که خون شدن به جای نفت
بیگاری ا هر چی بوا
کیفش مال شیخ ناصرا
پولش میرفت راسی کجا
تو جیب ملا و خدا
بوا چه دلگیر شده بود
تو بچه گی پیر شده بود
بسکی ننه بش غر می زد
ا زندگی سیر شده بود
ای…
جوون بود اما عمرشو
داد به شما و رفت که رفت
ا بسکی جای اکسیژن تو ریه هاش
دوده میرفت، دوده نفت
صدا میگه یادت میا
صف دراز دله ها
سی او به گرد بمبوها
دعوا میشد بین زنا
صدای جیغ و خنده ها
قاطی صدای دله ها
کی زور میگفت فاطو سیا
ددی همو غلو سیا
صدا میگه یادت میا
هنو این زخم زندگی
پاک نشده ا تنمون
زیر غبار بردگی
یه زخم تازه ای اومد
نشس تو قلب پاکمون
به هرزه گی به بندگی
صدا میگه یادت میا
پنجاه وهفت یادت میا
صفای نفت یادت میا
اون شاه که رفت یادت میا
وختی ملاها اومدن یادت میا
چه دولا دولا اومدن یادت میا
که پهنا پهنا خوردن یادت میا
که تهنا تهنا بردن یادت میا
صدا میگه عقرب پیر
تفنگ و زوزه های تیر
گلوله ها، هدف کجان
سینۀ مردان دلیر
صدا میگه سنگ و زمین
فاتح افکار به دین
سنگ صبور هدف کجان
کله زنا نیم تو زمین
صدا میگه سی کو وولک
اینا چی ین سی کو وولک
چلچله ها ، طیاره ها
گولوله ها ،خمپاره ها
زوزۀ ترس خمسه ها
تو روز و شو وای سیا
سی کو وولک
سی کو وولک
په کلۀ جمو کجان
ای دسای غلو سیان
نصف تن فاطو کجان
علو کجان علو کجان
میخوام بگوم
جنگه وولک
دلم سی بوی آزاده گی
خدا رو کول تنگه وولک
صدا میگه یادت باشه یادت بیاد یادت بیاد
کی بود که داد شهرمونه به دس باد
صدا میگه یادت باشه یادت نره یادت نره
حاکم شهر قصه مون مشتی خره مشتی خره
📜 بخش فرهنگ‌شناسی و معنای اصطلاحات بومی به‌کاررفته در این سوگ‌نامه:
- وولک (Wolak): اصطلاح صمیمی و پرکاربرد جنوب (به‌ویژه آبادان) برای خطاب کردن دوستانه؛ معادل «پسر»، «پسرجون» یا «رفیق».
- بوا (Bova): در گویش شیرین جنوبی به معنای «پدر» یا «بابا» است.
- ننه (Nane): به معنای «مادر» یا «مامان».
- لِین (Lane): ردیف یا کوچه‌های خط‌کشی‌شده در محله‌های شرکتی آبادان (برگرفته از واژه انگلیسی Lane) که خانه کارگران و کارمندان پالایشگاه در آن‌ها قرار داشت.
- بِمبو (Bembo): شیرهای آب عمومی و فشاری که شرکت نفت در محله‌های آبادان تعبیه کرده بود و مردم برای تأمین آب شرب به آنجا می‌رفتند.
- دَلّه (Dalle): حلب‌های فلزی یا ظرف‌های چهارگوش که مردم (به‌ویژه زنان) برای حمل آب از بمبوها به خانه، آن‌ها را روی سر یا دوش می‌گذاشتند.
- سی او (Si Oo): در گویش محلی به معنای «برای آب» یا «به دنبال آب» است.
- ده‌شهی (Deh Shahi): سکه خرد و کم‌ارزش در روزگار قدیم (معادل نیم‌ریال)؛ نماد پول ناچیز و جیب‌های خالی کودکان آن دوران.
- چِکراها (Chekra): آبروهای سیمانی، کانال‌ها یا جوی‌های فاضلاب روباز خروجی خانه‌ها در محله‌های قدیمی آبادان.
- خارک (Kharak): خرمای کال، نارس و ترد که طعمی شیرین و گس دارد و از درخت نخل چیده می‌شود.
- مویی (Mooey): ماهی صبور پخته‌شده بر روی آتش یا درون تنور؛ غذای سنتی، محبوب و اصیل مردمان کرانه کارون.
- بلم بلم (Balam Balam): اصطلاحی که به حرکت آرام و شناور قایق‌های کوچک (بلم) بر روی موج‌های کارون اشاره دارد.
- کوکا (Koka): در گویش برادرانه جنوب به معنای «داداش» یا «برادر» است.
- اشکل کیلی، هو بیو، گند بوا: نام بازی‌های محلی، پرجنب‌وجوش و کودکانه قدیمی در کوچه‌ها و لین‌های آبادان.
- چلب شهر گدا، تیسه زدن: کنایه از شیطنت‌ها، دویدن‌ها، پشتک زدن‌ها و جست‌وخو در گوشه‌وکنار محله‌ها.
- خمسه-خمسه (Khamsa-Khamsa): نوعی توپخانه یا موشک‌انداز که در دوران جنگ هشت‌ساله، شهر آبادان را به شدت و با صدای زوزه‌ای هولناک بمباران می‌کرد.